Ở Trung Quốc, Tiền Mặt Không Phải Là Vua – Ta nên làm gì?

Ngày đầu tiên tại Thượng Hải, một vị khách trong đoàn FIT Tour nhờ hướng dẫn viên đổi giúp 100 tệ tiền mặt “để phòng khi cần”.

5 ngày sau, trước khi ra sân bay, anh mở ví ra và cười: “Vẫn còn nguyên. Muốn tiêu mà không có dịp.”

Trong suốt hành trình, anh vẫn uống trà sữa, mua quà, ăn nhà hàng địa phương và shopping. Nhưng gần như toàn bộ giao dịch được thực hiện qua thanh toán QR nội địa.

Một hướng dẫn viên từng dẫn nhiều đoàn Trung Quốc chia sẻ rằng tình huống này lặp lại khá thường xuyên. Khách Việt thường mang theo tiền mặt để “cho chắc”, nhưng khi về lại Việt Nam thì tiền vẫn còn nguyên.

Câu chuyện nhỏ đó phản ánh một thay đổi lớn: ở Trung Quốc hiện đại, tiền mặt không bị cấm – nhưng không còn phù hợp với cách hệ thống đang vận hành.

Vấn Đề Không Phải Là Không Nhận Tiền Mặt

Theo quy định, tiền mặt vẫn là phương tiện thanh toán hợp pháp. Tuy nhiên, phần lớn giao dịch tại các thành phố lớn hiện nay được thực hiện qua 2 nền tảng:

• WeChat (WeChat Pay)
• Alipay

Điều quan trọng không nằm ở công nghệ quét mã QR, mà ở mức độ phổ cập của nó. Thanh toán QR không chỉ xuất hiện tại trung tâm thương mại cao cấp, mà cả ở:

• Quán ăn gia đình
• Tiệm trà sữa nhỏ
• Chợ đêm
• Xe bán hàng ven đường

Khi phần lớn khách thanh toán điện tử, hệ thống vận hành của cửa hàng cũng thay đổi theo. Họ không giữ nhiều tiền lẻ, không duy trì lượng tiền mặt lớn trong quầy.

Vì vậy, tiền mặt không bị từ chối — nhưng nó khiến giao dịch trở nên chậm và kém thuận tiện.

Tình Huống Thực Tế Khi Dùng Tiền Mặt

Một du khách đi tự túc tại Hàng Châu từng kể lại rằng anh phải đổi cửa hàng ba lần khi thanh toán bằng tiền mặt cho món quà có giá trị cao. Lý do không phải cửa hàng từ chối, mà vì họ không có đủ tiền thối.

Đây là tình huống phổ biến hơn nhiều người nghĩ.

Khi bạn mua món hàng nhỏ, ví dụ 30–40 tệ, việc thanh toán tiền mặt vẫn diễn ra bình thường. Nhưng khi giá trị tăng lên, vấn đề xuất hiện.

Ví dụ:

• Món hàng trị giá 780 tệ
• Bạn đưa 1.000 tệ
• Cửa hàng không có đủ 220 tệ tiền dư

Vì sao? Bởi trong ngày hôm đó, phần lớn khách đã thanh toán QR. Lượng tiền mặt thực tế lưu thông trong quầy rất thấp.

Khi đó, bạn có thể phải:

• Chờ họ đi đổi tiền
• Được đề nghị chuyển khoản QR
• Hoặc chuyển sang cửa hàng lớn hơn

Đây không phải sự cố cá biệt, mà là hệ quả của một hệ sinh thái đã chuyển đổi gần như toàn diện.

Thẻ Quốc Tế Có Phải Giải Pháp?

Nhiều du khách tin rằng Visa hoặc MasterCard có thể thay thế tiền mặt.

Thực tế phân tầng khá rõ:

• Khách sạn 4–5 sao và trung tâm thương mại lớn: thường chấp nhận thẻ quốc tế
• Nhà hàng địa phương, shop nhỏ, chợ đêm: rất hạn chế

Hệ sinh thái tài chính nội địa phát triển mạnh khiến việc tích hợp POS quốc tế không còn là ưu tiên của nhiều tiểu thương.

Vì vậy, mang thẻ quốc tế không đồng nghĩa với việc bạn có thể thanh toán ở mọi nơi.

Vì Sao Trung Quốc Chuyển Sang Mô Hình Không Tiền Mặt Nhanh Đến Vậy?

Có 3 nguyên nhân chính.

Thứ 1, tỷ lệ sử dụng smartphone gần như toàn dân.

Thứ 2, ví điện tử tích hợp sâu vào đời sống: đặt tàu cao tốc, gọi taxi, mua vé tham quan, thanh toán hóa đơn. Khi một ứng dụng vừa là ví tiền vừa là công cụ sinh hoạt hàng ngày, người dân không còn lý do quay lại tiền mặt.

Thứ 3, lợi ích vận hành cho người bán:

• Giảm rủi ro tiền giả
• Không cần quản lý tiền lẻ
• Theo dõi doanh thu dễ dàng

Sự thay đổi này mang tính cấu trúc xã hội, không phải trào lưu công nghệ nhất thời.

Rủi Ro Du Khách Việt Thường Gặp

Dựa trên kinh nghiệm tổ chức nhiều đoàn Trung Quốc trong vài năm gần đây, những tình huống thường gặp gồm:

• Mang quá nhiều tiền mặt nhưng không sử dụng hết
• Không kích hoạt ví điện tử trước khi bay
• Điện thoại hết pin giữa ngày
• Không có internet ổn định khi cần thanh toán

Đặc biệt, nếu tài khoản Alipay chưa xác minh đầy đủ, bạn có thể gặp giới hạn giao dịch hoặc bị yêu cầu xác thực bổ sung.

Đây là chi tiết kỹ thuật nhiều người không để ý trước chuyến đi.

Giải Pháp Thực Tế Trước Khi Bay

Nếu đi tự túc, bạn nên: Chuẩn bị ví điện tử trước khi khởi hành. Cài đặt, xác minh danh tính và liên kết thẻ quốc tế ngay tại Việt Nam. Đừng đợi đến khi hạ cánh mới bắt đầu xử lý.

Đảm bảo có kết nối internet ổn định hoặc roaming phù hợp.

Mang theo sạc dự phòng. Ở Trung Quốc, điện thoại hết pin đồng nghĩa với việc bạn không thể chi tiêu.

Mang một khoản tiền mặt vừa phải (khoảng 100–300 tệ) cho các tình huống dự phòng như vùng ngoại ô hoặc sự cố mạng.

Nếu đi tour, lợi thế là hướng dẫn viên sử dụng tài khoản nội địa, mọi giao dịch được xử lý tập trung và bạn không phải trực tiếp đối mặt với hệ sinh thái thanh toán phức tạp.

Kết Luận

Câu chuyện vị khách đổi 100 tệ và không dùng hết không phải ngoại lệ. Nó phản ánh một thực tế rõ ràng: Trung Quốc không “khó tiêu tiền”, nhưng bạn phải tiêu tiền theo cách của họ.

Tiền mặt vẫn tồn tại. Nhưng trong phần lớn tình huống, điện thoại quan trọng hơn ví tiền.

Hiểu điều này trước chuyến đi sẽ giúp bạn tránh bối rối trong những giờ đầu tiên tại Trung Quốc — và giúp trải nghiệm trọn vẹn hơn, đặc biệt nếu đây là lần đầu bạn đặt chân đến quốc gia này.